กระบวนการคิด

Posted: พฤศจิกายน 8, 2010 in ทักษะการคิด

รศ.ดร.ทิศนา  แขมมณีและคณะ (2544: 104)  ให้ความหมายกระบวนการคิด ว่า กระบวนการคิด หมายถึง การคิดที่ต้องดำเนินไปตามลำดับขั้นตอนที่จะช่วยให้การคิดนั้นประสบผลสำเร็จตามความมุ่งหมายของการคิดนั้นๆ

กระบวนการคิดใดๆ ก็ตามจะมีองค์ประกอบสำคัญ คือ

1. ต้องมีจุดมุ่งหมายของกระบวนการ

2. ต้องมีลำดับขั้นตอน

3. ต้องมีการปฏิบัติตามลำดับขั้นตอน

กระบวนการคิดจะประกอบไปด้วยขั้นตอนที่มีจำนวนที่แตกต่างกัน และแต่ละขั้นก็ต้องอาศัยทักษะการคิดย่อยๆ เช่น ในกระบวนการคิดแก้ปัญหา ประกอบด้วยขั้นตอนที่สำคัญได้แก่ 1) ระบุประเด็นปัญหา 2) หาสาเหตุของปัญหา  3) คิดทางเลือกในการแก้ปัญหา 4) เลือกทางเลือก 5)ลงมือแก้ไขปัญหาตามทางเลือกที่ได้เลือกไว้ 6) ประเมินผลการปฏิบัติ

สำหรับขั้นตอนที่ 1 การระบุประเด็นปัญหานั้น ผู้เรียนจะต้องมีทักษะย่อยๆ เช่น ทักษะในการแสวงหาข้อมูล ตีความหมายข้อมูล จำแนกข้อมูล และมีทักษะในการใช้เหตุผล เป็นต้น จึงเห็นได้ว่า กระบวนการคิดมีความซับซ้อนกว่าทักษะการคิด และต้องอาศัยทักษะการคิดเป็นพื้นฐาน

กระบวนการคิดที่สำคัญมีหลายกระบวนการ ได้แก่ (ทิศนา  แขมมณี, 2544: 109)

กระบวนการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ได้แก่ ลำดับขั้นตอนของการคิดที่จะช่วยให้ได้ความคิดที่ผ่านการกลั่นกรองและประเมินมาอย่างรอบคอบแล้วว่า เป็นความคิดที่มีเหตุมีผล เชื่อถือได้

กระบวนการคิดแก้ปัญหา ได้แก่ ลำดับขั้นตอนของการคิดและการดำเนินการแก้ปัญหาเพื่อให้สามารถแก้ปัญหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ

กระบวนการคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ได้แก่ ลำดับขั้นตอนของการคิดเพื่อให้ได้สิ่งใหม่ที่ยังไม่เคยมีมาก่อน ซึ่งจะเป็นประโยชน์ในทางสร้างสรรค์

หนังสืออ้างอิง

ทิศนา  แขมมณี, นวลจิตต์  เชาวกีรติพงศ์ และศรินธร  วิทยะสิรินันท์, 2544, “มิติของการคิด: กรอบแนวคิดเพื่อพัฒนาการคิดของเด็กและเยาวชนไทย” ใน วิทยาการด้านการคิด, ทิศนา  แขมมณีและคณะ, สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.), กรุงเทพฯ, หน้า 104, 109.

About these ads

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s